تشريح المسائل ( * ) اولين مسئله از مطلب اوّل چه بود ؟ شبههء حكميه‌اى بود كه منشأ آن عدم نصّ باشد . ( * ) نظر اخباريها و اصوليين در رابطه با شبههء مزبور چه بود ؟ 1 - اخباريها قائل به احتياط و توقّف در آن شده‌اند . 2 - اصوليين رأيشان اباحه و برائت از وجوب احتياط بود . ( * ) حضرات اصوليين براى اثبات مدّعاى خود چه كرده‌اند ؟ به ادلّهء اربعه يعنى : كتاب ، سنت ، عقل و اجماع تمسّك جسته‌اند . ( * ) از قرآن به چه آياتى تمسّك نموده‌اند ؟ به شش آيهء شريفه تمسّك كرده‌اند كه شيخ دلالت پاره‌اى از اين آيات در اثبات مدّعاى آنان را قبول ندارد . ( * ) اولين آيه مورد تمسّك كدام آيه است ؟ آيهء شريفه : لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً . ( * ) محلّ شاهد كدام فراز آيهء شريفه است ؟ فراز وسط آيهء يعنى : لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها ، مىباشد . ( * ) نظر اصوليين در استدلال به اين آيه چگونه است ؟ 1 - مىگويند : كلمهء ( ما آتاها ) كنايه از اعلام است ، و لذا معناى آيه اين است كه : خداى متعال احدى را به تكليفى كه اعلام نكرده مكلّف نمىسازد . 2 - در مسئلهء استعمال دخانيات كه حكمى از جانب شريعت به ما نرسيده است مىتوانيم بگوييم كه از مصاديق نامعلوم است . در نتيجه به نصّ اين آيهء شريفه ، اگر در واقع حرام باشد ، حرمتش منفى و مسلوب است . ( * ) چرا صاحب فصول مدّعى شده كه دلالت اين فراز بر اصالة البراءة در باب شك در تكليف واضح است ؟ زيرا مىگويد : مراد از ( آتاها ) به معناى ( اعلمها ) و ( بيّن لها ) مىباشد ، و لذا معناى آيه اين مىشود كه : خداوند بندگان خود را مكلّف نمىسازد مگر به تكاليفى كه به آنان اعلام فرموده و بيان داشته و حصر مفهوم دارد .